अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीलाई पदबाट हटाएर रूससँग शान्ति सम्झौता गर्न सक्ने नयाँ नेता ल्याउनुपर्ने बताएका छन्। जेलेन्स्कीले रूससँग युद्ध अन्त्यका लागि सम्झौता गर्न नसकेको आरोप लगाउँदै ट्रम्पले युक्रेनमा नयाँ राष्ट्रपति आवश्यक रहेको बताएका हुन्।
शनिबार ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले जेलेन्स्कीले विगतमा धेरै अवसरमा सम्झौता गर्न सक्ने भए पनि त्यसो नगरेको आरोप लगाए।
‘मलाई लाग्छ, युक्रेनले नयाँ राष्ट्रपति पाउने बेला भएको छ,’ ट्रम्पले भने, ‘उनीहरूले सम्झौता गर्न सक्ने नयाँ नेता ल्याउनुपर्छ भन्ने मेरो सुझाव छ। जेलेन्स्कीले धेरै सम्झौता गर्न सक्थे, तर कहिल्यै गर्दैनन्।’
अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार रूसका तेल प्रशोधन केन्द्रमा युक्रेनले आक्रमण तीव्र बनाएपछि ट्रम्पले जेलेन्स्कीको आलोचना गरेका हुन्। ट्रम्पले यसअघि पनि युक्रेनलाई रूसी तेल प्रशोधन केन्द्रमा आक्रमण नगर्न आग्रह गरेका थिए।
‘मैले तेल प्रशोधन केन्द्रमा आक्रमण नगर भनेको थिएँ। आक्रमण गर्न अरू धेरै ठाउँ छन्। तर जेलेन्स्कीले त्यहीँ आक्रमण गरे,’ ट्रम्पले भने, ‘उनले यस्तो गर्न बन्द गर्नैपर्छ।’
रूससँग डिजेल सम्झौता, युक्रेनको आपत्ति
ट्रम्पले रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग डिजेल आपूर्तिसम्बन्धी सम्झौताको घोषणा गरेपछि अमेरिका र युक्रेनबीच मतभेद थप चर्किएको छ। अमेरिकाले रूसबाट डिजेल आयातमा लगाइएको प्रतिबन्धसमेत खुकुलो बनाएको छ।
रूसले विश्व बजारमा ठूलो परिमाणमा डिजेल आपूर्ति गर्ने भएकाले रूसी तेल प्रशोधन केन्द्रमा युक्रेनले गर्ने आक्रमणले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा इन्धन आपूर्ति प्रभावित हुने ट्रम्पको भनाइ छ। यसबाट अमेरिकी किसान तथा पशुपालकसमेत प्रभावित हुन सक्ने उनले बताएका छन्।
तर युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले अमेरिकी निर्णयप्रति असन्तुष्टि जनाएका छन्। प्रतिबन्ध खुकुलो पार्दा रूसलाई युद्ध जारी राख्न प्रोत्साहन मिल्ने उनको आरोप छ।
शनिबार युक्रेनको जापोरिज्जिया सहरमा रूसले गरेको आक्रमणलाई जोड्दै जेलेन्स्कीले अमेरिकी निर्णयको आलोचना गरेका थिए। उनका अनुसार उक्त आक्रमणमा तीन बालबालिकासहित २० जनाको मृत्यु भएको थियो।
‘आज रूसले डिजेल निर्यातमाथिको प्रतिबन्ध हटाइदिएकोमा धन्यवाद भन्दै जापोरिज्जियाका आवासीय भवनमा पाँचवटा ग्लाइड बम खसाल्यो,’ जेलेन्स्कीले भनेका थिए।
अमेरिकाले प्रतिबन्ध खुकुलो पार्नुलाई रूसले आफूमाथिको दबाब कम भएको र युक्रेनी सहरमा आक्रमण जारी राख्न सहज भएको रूपमा लिएको जेलेन्स्कीको दाबी छ।
शान्ति वार्ताकै बीचमा डिजेल सम्झौता
युक्रेनमा युद्ध अन्त्य गर्ने प्रस्ताव तयार पार्न शुक्रबार मियामीमा युक्रेनी तथा युरोपेली अधिकारीहरूले अमेरिकी वार्ताकारहरूसँग छलफल गरेका थिए। तर, वार्ता चलिरहेकै बेला ट्रम्पले पुटिनसँग डिजेल सम्झौताको घोषणा गरेपछि युक्रेन आश्चर्यमा परेको जेलेन्स्कीले बताएका छन्।
युक्रेनी राष्ट्रपति कार्यालयका सहयोगी दिमित्रो लित्भिनलाई उद्धृत गर्दै इन्टरफ्याक्स युक्रेनले शनिबार युक्रेनी प्रतिनिधिमण्डल स्वदेश फर्किरहेको जनाएको थियो।
शुक्रबार ट्रम्पसँग टेलिफोन वार्ता गरेपछि पुटिनले तत्काल शान्ति वार्ता पुनः सुरु हुने सम्भावना नरहेको बताएका थिए। उनले मस्कोमाथि युक्रेनले गरिरहेका ड्रोन आक्रमणलाई त्यसको कारणका रूपमा प्रस्तुत गरेका थिए।
यसैबीच, अमेरिकी वार्ताकार स्टिभ विटकफ र जारेड कुश्नर आगामी दुई साताभित्र मस्को जान सक्ने रूसी सरकारी समाचार संस्था तासले शनिबार स्रोतलाई उद्धृत गर्दै जनाएको छ।
उता, बेलायतका प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहमले शनिबार जेलेन्स्कीसँग कुराकानी गर्दै रूसमाथिका प्रतिबन्ध थप कडा बनाउने बताएका छन्। डाउनिङ स्ट्रिटका प्रवक्ताका अनुसार दुई नेताबीच आगामी केही दिनमा प्रत्यक्ष भेटवार्तासमेत हुनेछ।
ट्रम्पको पछिल्लो अभिव्यक्ति, रूससँगको डिजेल सम्झौता र प्रतिबन्धसम्बन्धी विवादले युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने कूटनीतिक प्रयास थप जटिल बन्न सक्ने संकेत गरेको छ।
