सिद्धार्थ बैंकको २० प्रतिशत लाभांश प्रस्ताव, १० प्रतिशत बोनस शेयर र १० प्रतिशत नगद लाभांश वितरण गरिने करिब ३ अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन, वित्तीय सुदृढता र शेयरधनीलाई प्रतिफल दिन बैंकको जोड
नेपालको बैंकिङ क्षेत्रमा विश्वास, स्थायित्व, पारदर्शिता र उत्कृष्ट सेवाका माध्यमबाट आफ्नो छुट्टै पहिचान स्थापित गर्दै आएको सिद्धार्थ बैंक लिमिटेडले आर्थिक वर्ष २०८२–८३ को वितरणयोग्य मुनाफाबाट साधारण शेयरधनीका लागि कुल २० प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव गरेको छ। बैंक सञ्चालक समितिको बैठकले शेयरधनीलाई १० प्रतिशत बोनस शेयर र १० प्रतिशत नगद लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव पारित गरेसँगै बैंकले वित्तीय सुदृढता, व्यवसाय विस्तार र शेयरधनीलाई प्रतिफल प्रदान गर्ने आफ्नो नीतिलाई थप प्राथमिकता दिएको छ।
बैंक सञ्चालक समितिले गरेको प्रस्तावअनुसार साधारण शेयरधनीले १० प्रतिशत बोनस शेयर र १० प्रतिशत नगद लाभांश प्राप्त गर्नेछन्। प्रस्तावित नगद लाभांशमा कर प्रयोजनका लागि आवश्यक रकमसमेत समावेश रहनेछ। त्यसैगरी, बैंकले अग्राधिकार शेयरधनीका लागि ८.२५ प्रतिशत नगद लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव पनि पारित गरेको छ। उक्त प्रस्ताव नेपाल राष्ट्र बैंकको स्वीकृति तथा बैंकको आगामी वार्षिक साधारण सभाबाट अनुमोदन भएपछि मात्रै कार्यान्वयनमा आउनेछ।
वर्तमान आर्थिक परिस्थितिमा बैंकिङ क्षेत्र विभिन्न चुनौतीबाट गुज्रिरहेको अवस्थामा सिद्धार्थ बैंकले प्रस्ताव गरेको २० प्रतिशत लाभांशलाई अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ। कर्जा विस्तारमा देखिएको सुस्तता, आर्थिक गतिविधिमा आएको मन्दी, निक्षेप तथा कर्जाको व्यवस्थापन, बढ्दो प्रतिस्पर्धा र लगानीको प्रतिफल सुनिश्चित गर्नुपर्ने चुनौतीबीच बैंकले शेयरधनीलाई आकर्षक प्रतिफल प्रदान गर्ने प्रस्ताव अघि सारेको हो। बैंकका अनुसार, प्रस्तावित लाभांश हालसम्म वाणिज्य बैंकहरूबाट घोषणा गरिएका लाभांशमध्ये उच्चतम रहेको छ। यसले बैंकको वित्तीय क्षमता, व्यवसाय सञ्चालनको प्रभावकारिता र शेयरधनीप्रतिको उत्तरदायित्वलाई प्रतिबिम्बित गर्ने बैंकको विश्वास छ।
करिब ३ अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ खुद नाफा
सिद्धार्थ बैंकले आर्थिक वर्ष २०८२–८३ मा करिब ३ अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको जनाएको छ। बैंकको नाफा आर्जन क्षमतासँगै पूँजी आधार, जगेडा कोष तथा नेटवर्थमा भएको वृद्धिले संस्थाको वित्तीय अवस्थालाई थप मजबुत बनाएको बैंकको भनाइ छ। वित्तीय आधार बलियो हुनु बैंकको दीर्घकालीन स्थायित्व, व्यवसाय विस्तार तथा भविष्यमा सिर्जना गर्न सकिने मूल्यका दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिन्छ।
बैंकिङ क्षेत्रमा वित्तीय स्थायित्व कायम राख्न नाफा आर्जन गर्नु मात्र पर्याप्त हुँदैन। आर्जित नाफाको उचित व्यवस्थापन, सम्भावित जोखिमको मूल्याङ्कन, पर्याप्त पूँजी कायम राख्ने क्षमता र भविष्यको व्यावसायिक आवश्यकतालाई ध्यानमा राखेर लगानी गर्नु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ। यस सन्दर्भमा सिद्धार्थ बैंकले वित्तीय अनुशासन, जोखिम व्यवस्थापन र शेयरधनीलाई प्रतिफल प्रदान गर्ने नीतिबीच सन्तुलन कायम गर्ने प्रयास गरेको जनाएको छ।
बैंकको प्रस्तावित लाभांशले शेयरधनीलाई तत्काल नगद प्रतिफल उपलब्ध गराउनुका साथै बोनस शेयरमार्फत बैंकको चुक्ता पूँजीमा समेत वृद्धि गर्नेछ। नगद लाभांशले शेयरधनीलाई प्रत्यक्ष आर्थिक प्रतिफल प्रदान गर्छ भने बोनस शेयरले बैंकमा उनीहरूको शेयर स्वामित्वको सङ्ख्या बढाउँछ। यद्यपि, बोनस शेयर प्राप्त हुँदैमा शेयरधनीको कुल लगानी मूल्य स्वतः बढ्ने सुनिश्चित हुँदैन, किनकि बोनस वितरणपछि बजार मूल्य समायोजन हुन सक्छ।
पाँच वर्षको लाभांश वितरणमा निरन्तरता
शेयरधनीलाई प्रतिफल प्रदान गर्ने सिद्धार्थ बैंकको नीतिलाई यस वर्ष प्रस्ताव गरिएको २० प्रतिशत लाभांशले थप चर्चामा ल्याएको छ। बैंकले विगत पाँच आर्थिक वर्षमा क्रमशः १३.१६ प्रतिशत, ४.२१ प्रतिशत, ४ प्रतिशत, १०.५३ प्रतिशत तथा आर्थिक वर्ष २०८२–८३ का लागि २० प्रतिशत लाभांश प्रस्ताव गरेको जनाएको छ।
विगतका वर्षमा लाभांश वितरणको दरमा उतारचढाव देखिए पनि पछिल्लो प्रस्तावले शेयरधनीलाई प्रतिफल दिने क्षमतालाई थप प्राथमिकता दिएको बैंकको भनाइ छ। लाभांश दरमा हुने परिवर्तन बैंकको नाफा, वितरणयोग्य मुनाफा, पूँजी आवश्यकता, नियामकीय व्यवस्था र भविष्यको व्यावसायिक योजनाजस्ता विभिन्न पक्षमा निर्भर हुन्छ।
दीर्घकालीन रूपमा लगानीकर्ताको विश्वास कायम राख्न नियमित लाभांश वितरणसँगै बैंकको वित्तीय स्वास्थ्य, सम्पत्तिको गुणस्तर, खराब कर्जाको व्यवस्थापन र व्यवसाय विस्तारको क्षमता पनि महत्वपूर्ण हुन्छ। सिद्धार्थ बैंकले यी पक्षलाई सन्तुलित रूपमा अगाडि बढाउँदै शेयरधनी तथा अन्य सरोकारवालाका लागि दिगो मूल्य सिर्जना गर्ने लक्ष्य लिएको जनाएको छ।
डिजिटल बैंकिङलाई रणनीतिक प्राथमिकता
सिद्धार्थ बैंकको व्यावसायिक रणनीति लाभांश वितरण र नाफा आर्जनमा मात्र सीमित छैन। बैंकले डिजिटल रूपान्तरणलाई प्राथमिकतामा राख्दै ग्राहकलाई सहज, सुरक्षित, छरितो र पहुँचयोग्य बैंकिङ सेवा उपलब्ध गराउने प्रयास गरिरहेको जनाएको छ।
मोबाइल बैंकिङ, इन्टरनेट बैंकिङ, क्यूआर भुक्तानी तथा भौतिक र डिजिटल क्रेडिट कार्डलगायतका आधुनिक सेवामार्फत बैंकले ग्राहकलाई डिजिटल माध्यमबाट वित्तीय कारोबार गर्न सहज बनाउँदै आएको छ। प्रविधिको प्रयोग बढेसँगै ग्राहकले बैंक शाखामा भौतिक रूपमा उपस्थित नभई विभिन्न वित्तीय सेवा उपयोग गर्न सक्ने अवस्था विस्तार हुँदै गएको छ।
डिजिटल बैंकिङको विस्तारले ग्राहकको समय बचत गर्नुका साथै कारोबारलाई सहज र प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुर्याउँछ। मोबाइल तथा इन्टरनेटमार्फत रकम स्थानान्तरण, भुक्तानी र अन्य बैंकिङ सेवा उपयोग गर्न सकिने सुविधाले बदलिँदो जीवनशैलीअनुसार वित्तीय सेवाको पहुँच विस्तार गर्न मद्दत गर्छ।
बैंकिङ क्षेत्रमा प्रविधिको प्रयोग बढ्दै जाँदा साइबर सुरक्षा, व्यक्तिगत विवरणको गोपनीयता, डिजिटल ठगी नियन्त्रण र सुरक्षित कारोबार सुनिश्चित गर्नु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण बनेको छ। यसका लागि प्रविधिमैत्री सेवा विस्तारसँगै जोखिम नियन्त्रण र ग्राहक सचेतनालाई प्रभावकारी बनाउनु आवश्यक हुन्छ। सिद्धार्थ बैंकले डिजिटल सेवामार्फत ग्राहकको बैंकिङ अनुभव सुधार गर्ने तथा सेवा प्रवाहलाई थप प्रभावकारी बनाउने लक्ष्य लिएको जनाएको छ।
संस्थागत सुशासन र जोखिम व्यवस्थापनमा जोड
बैंकको दीर्घकालीन सफलता वित्तीय नतिजामा मात्र निर्भर हुँदैन। संस्थागत सुशासन, पारदर्शिता, नियामकीय अनुपालन र जिम्मेवार व्यावसायिक अभ्यासले पनि बैंकको विश्वसनीयता निर्धारण गर्छन्। सिद्धार्थ बैंकले यी पक्षलाई आफ्नो व्यावसायिक संस्कृतिको अभिन्न अङ्गका रूपमा अवलम्बन गर्दै आएको जनाएको छ।
बैंकले जोखिम व्यवस्थापन, आन्तरिक नियन्त्रण प्रणाली, ग्राहक संरक्षण र नियामकीय मापदण्डको पालना गर्दै वित्तीय कारोबारलाई सुरक्षित तथा व्यवस्थित बनाउने अभ्यासलाई प्राथमिकता दिएको छ। बैंकिङ क्षेत्रमा कर्जा जोखिम, बजारको उतारचढाव, तरलता व्यवस्थापन तथा सञ्चालनसम्बन्धी जोखिमको उचित मूल्याङ्कन आवश्यक हुने भएकाले प्रभावकारी आन्तरिक नियन्त्रण प्रणालीको भूमिका महत्वपूर्ण मानिन्छ।
त्यसैगरी, वित्तीय विवरणमा पारदर्शिता, नियामक निकायका निर्देशनको पालना र ग्राहकको हित संरक्षणले बैंकप्रति विश्वास अभिवृद्धि गर्न मद्दत गर्छ। बैंकले जिम्मेवार बैंकिङ अभ्यासमार्फत ग्राहक, शेयरधनी, नियामक निकाय तथा अन्य सरोकारवालासँगको सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।
बदलिँदो आर्थिक वातावरणमा वित्तीय संस्थाहरूले आफ्नो व्यवसाय विस्तारसँगै जोखिम वहन गर्न सक्ने क्षमता पनि कायम राख्नुपर्ने हुन्छ। यसका लागि कर्जा प्रवाहको गुणस्तर, खराब कर्जाको नियन्त्रण, पर्याप्त पूँजी, तरलता र सञ्चालन खर्चको प्रभावकारी व्यवस्थापन आवश्यक हुन्छ। सिद्धार्थ बैंकले वित्तीय अनुशासन र सुशासनलाई प्राथमिकतामा राखेर दीर्घकालीन व्यावसायिक स्थायित्व हासिल गर्ने लक्ष्य लिएको जनाएको छ।
ग्राहक केन्द्रित सेवा र दीर्घकालीन सम्बन्ध
ग्राहकको आवश्यकता र सन्तुष्टिलाई केन्द्रमा राखेर सेवा प्रदान गर्नु सिद्धार्थ बैंकको अर्को प्राथमिकता रहेको छ। बैंकले ग्राहक सम्बन्ध व्यवस्थापनलाई रणनीतिक रूपमा अघि बढाउँदै ग्राहकसँग दीर्घकालीन सम्बन्ध निर्माण गर्ने अभ्यासलाई प्राथमिकता दिएको जनाएको छ।
बैंकिङ सेवाको प्रतिस्पर्धात्मक वातावरणमा ग्राहकलाई आकर्षित गर्नुका साथै उनीहरूको विश्वास कायम राख्नु पनि महत्वपूर्ण हुन्छ। ग्राहकको वित्तीय आवश्यकता बुझ्ने, उपयुक्त सेवा उपलब्ध गराउने, गुनासोको समयमै सम्बोधन गर्ने र सेवाको गुणस्तरमा निरन्तर सुधार गर्ने अभ्यासले बैंक तथा ग्राहकबीचको सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउन सक्छ।
ग्राहकले बैंकबाट प्राप्त गर्ने सेवा, कारोबारको सहजता, सूचना प्रवाहको पारदर्शिता र समस्याको समाधानमा पाउने सहयोगले समग्र बैंकिङ अनुभव निर्धारण गर्ने र यसैले बैंकले ग्राहकका अपेक्षा, आवश्यकता र अनुभवलाई ध्यानमा राखेर सेवा प्रवाहलाई थप प्रभावकारी बनाउने रणनीति अवलम्बन गरेको जनाएको छ।
डिजिटल सेवा विस्तारसँगै व्यक्तिगत सेवा र ग्राहकसँगको प्रत्यक्ष सम्बन्धलाई समेत सन्तुलित रूपमा अघि बढाउनु आधुनिक बैंकिङका लागि महत्वपूर्ण पक्ष हो। प्रविधिको प्रयोगबाट सेवा सहज बनाउँदै ग्राहकको विश्वास, गोपनीयता र सुरक्षालाई प्राथमिकता दिन सकेमा बैंकले दीर्घकालीन सम्बन्ध निर्माण गर्न सक्छ।
प्रतिस्पर्धात्मक बैंकिङ बजारमा बलियो उपस्थिति बनाउने लक्ष्य
नेपालको बैंकिङ क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा तीव्र हुँदै गएको अवस्थामा वित्तीय संस्थाहरूका लागि नाफा आर्जन, ग्राहक सेवा, प्रविधि प्रयोग र जोखिम व्यवस्थापनबीच सन्तुलन कायम गर्नु चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ। यस्तो अवस्थामा सिद्धार्थ बैंकले वित्तीय सुदृढता, संस्थागत सुशासन, डिजिटल नवप्रवर्तन र ग्राहक केन्द्रित सेवालाई आफ्नो व्यावसायिक रणनीतिका महत्वपूर्ण आधारका रूपमा अघि सारेको जनाएको छ।
बैंकले शेयरधनीलाई प्रतिफल प्रदान गर्ने नीतिसँगै ग्राहकलाई आधुनिक वित्तीय सेवा उपलब्ध गराउने, कर्मचारीको क्षमता अभिवृद्धि गर्ने र अन्य सरोकारवालासँगको सम्बन्धलाई सुदृढ बनाउने लक्ष्य लिएको छ। वित्तीय क्षेत्रप्रति सर्वसाधारणको विश्वास कायम राख्न पारदर्शी कारोबार, जिम्मेवार कर्जा प्रवाह र सेवाको गुणस्तरमा निरन्तर सुधार आवश्यक हुने बैंकको भनाइ छ।
बैंकका अनुसार, वित्तीय सुदृढता, नियमित प्रतिफल वितरण क्षमता, प्रविधिमैत्री बैंकिङ, उत्कृष्ट सुशासन र ग्राहक केन्द्रित सेवाका आधारमा संस्थालाई थप विश्वसनीय तथा प्रतिस्पर्धी बनाउने प्रयास जारी रहनेछ।
समग्रमा, आर्थिक वर्ष २०८२–८३ का लागि प्रस्ताव गरिएको २० प्रतिशत लाभांश सिद्धार्थ बैंकको वित्तीय उपलब्धि र शेयरधनीलाई प्रतिफल प्रदान गर्ने नीतिसँग जोडिएको महत्वपूर्ण निर्णय हो। तर, प्रस्तावित लाभांशको अन्तिम कार्यान्वयन नेपाल राष्ट्र बैंकको स्वीकृति तथा बैंकको वार्षिक साधारण सभाको अनुमोदनमा निर्भर रहनेछ। वित्तीय अनुशासन, प्रविधिको प्रभावकारी उपयोग, ग्राहकको विश्वास र दिगो व्यावसायिक वृद्धिलाई सँगसँगै अघि बढाउन सकेमा सिद्धार्थ बैंकले नेपालको बैंकिङ क्षेत्रमा आफ्नो स्थान थप मजबुत बनाउने अपेक्षा गरेको छ।
सम्पादकीय नोट प्रकाशनअघि २०८२-८३ को खुद नाफा, वितरणयोग्य मुनाफा, विगतका पाँच वर्षको लाभांश र “वाणिज्य बैंकहरूमध्ये उच्चतम” भन्ने दाबी आधिकारिक वित्तीय विवरण तथा सञ्चालक समितिको निर्णयसँग रुजु गर्नुहोस्। २० प्रतिशत लाभांशलाई स्वीकृत भइसकेको नभई प्रस्तावित लाभांशकै रूपमा उल्लेख गरिएको छ।
